مقایسه پودر کلر ایرانی ۶۵٪، هندی ۷۰٪ و سولوکس چینی؛ کدام بهتر است ؟

مقایسه پودر کلر ایرانی ۶۵٪، هندی ۷۰٪ و کلر سولوکس چینی؛ کدام برای استخر بهتر است؟

یکی از مهم‌ترین مراحل نگهداری استخر، ضدعفونی منظم آب و کنترل میزان کلر است. در بازار ایران انواع مختلفی از پودر کلر وجود دارد که از نظر کشور سازنده، ترکیب شیمیایی، درصد کلر مؤثر، میزان حلالیت، رسوب و قیمت با یکدیگر تفاوت دارند.

سه مدل پرطرفدار بازار عبارت‌اند از:

● پودر کلر ایرانی ۶۵ درصد

● پودر کلر هندی ۷۰ درصد

● پودر کلر چینی سولوکس (Solvex) که معمولاً با عنوان «۱۰۰ درصد محلول در آب» عرضه می‌شود

اما تفاوت واقعی این سه محصول چیست؟ آیا سولوکس واقعاً کلر ۱۰۰ درصد است؟ کدام محصول آب استخر را شفاف‌تر می‌کند و کدام‌یک از نظر اقتصادی انتخاب بهتری است؟

در ادامه این سه نوع کلر را دقیق‌تر مقایسه می‌کنیم.

یک نکته مهم؛ کلر سولوکس ۱۰۰ درصد یعنی چه؟

قبل از مقایسه باید یک تصور اشتباه رایج را اصلاح کنیم.

عبارت «سولوکس ۱۰۰ درصد» معمولاً به ۱۰۰ درصد محلول بودن محصول در آب اشاره دارد و به معنی وجود ۱۰۰ درصد کلر مؤثر نیست.

در واقع درصدهایی مانند ۶۵٪ و ۷۰٪ که روی بسیاری از محصولات هیپوکلریت کلسیم مشاهده می‌شوند، معمولاً بیانگر میزان کلر قابل دسترس یا Available Chlorine هستند.

هیپوکلریت کلسیم تجاری نیز معمولاً با حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد کلر قابل دسترس عرضه می‌شود.

در بازار ایران، سولوکس با عنوان محصولی با حلالیت کامل در آب معرفی می‌شود و منابع فروش آن را از خانواده ترکیبات کلردار پایدار مانند سدیم دی‌کلروایزوسیانورات معرفی کرده‌اند.

بنابراین هنگام مقایسه این محصولات نباید تصور کنیم:

۶۵٪ ایرانی < ۷۰٪ هندی < ۱۰۰٪ سولوکس

چون عدد ۱۰۰ در مورد سولوکس لزوماً همان شاخصی نیست که عدد ۶۵ و ۷۰ در دو محصول دیگر نشان می‌دهد.

برای اطلاع از درصد دقیق کلر مؤثر هر محموله سولوکس، بهتر است آنالیز یا COA همان محصول بررسی شود.

 

پودر کلر ایرانی ۶۵ درصد چیست؟

پودر کلر ایرانی ۶۵ درصد معمولاً از نوع هیپوکلریت کلسیم یا Calcium Hypochlorite است.

این محصول یکی از پرمصرف‌ترین مواد ضدعفونی‌کننده استخر در ایران محسوب می‌شود و به دلیل تولید داخلی، معمولاً قیمت اقتصادی‌تری نسبت به نمونه‌های وارداتی دارد.

پودر کلر ایرانی ۶۵٪ برای مواردی مانند:

● ضدعفونی آب استخر

● کلرزنی دوره‌ای

● شوک کلر

● تصفیه آب

● ضدعفونی برخی مخازن آب

مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مزایای کلر ایرانی ۶۵ درصد

مهم‌ترین مزیت آن قیمت مناسب‌تر است.

برای استخرهایی که مصرف کلر بالایی دارند، مانند برخی استخرهای عمومی یا مجموعه‌هایی که هزینه مواد مصرفی اهمیت زیادی دارد، کلر ایرانی می‌تواند گزینه اقتصادی مناسبی باشد.

دسترسی آسان و امکان خرید در حجم‌های مختلف نیز از دیگر مزایای آن است.

معایب کلر ایرانی ۶۵ درصد

بسته به کیفیت و برند تولیدکننده، ممکن است میزان مواد نامحلول و رسوب آن نسبت به محصولات باکیفیت‌تر بیشتر باشد.

همچنین از آنجا که هیپوکلریت کلسیم حاوی کلسیم است، مصرف مداوم آن می‌تواند به مرور سختی کلسیمی آب را افزایش دهد.

این موضوع در مناطقی که آب ورودی از ابتدا سختی بالایی دارد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

پودر کلر هندی ۷۰ درصد چیست؟

کلر هندی ۷۰ درصد نیز عموماً از نوع هیپوکلریت کلسیم است؛ بنابراین از نظر خانواده شیمیایی شباهت زیادی به کلر ایرانی ۶۵ درصد دارد.

تفاوت اصلی در کیفیت تولید، درصد کلر قابل دسترس، میزان ناخالصی، حلالیت و کیفیت محصول نهایی است.

هیپوکلریت کلسیم ۷۰ درصد یکی از غلظت‌های متداول این ماده در صنعت تصفیه آب است.

پودر کلر هندی ۷۰ درصد چیست؟

کلر هندی ۷۰ درصد نیز عموماً از نوع هیپوکلریت کلسیم است؛ بنابراین از نظر خانواده شیمیایی شباهت زیادی به کلر ایرانی ۶۵ درصد دارد.

تفاوت اصلی در کیفیت تولید، درصد کلر قابل دسترس، میزان ناخالصی، حلالیت و کیفیت محصول نهایی است.

هیپوکلریت کلسیم ۷۰ درصد یکی از غلظت‌های متداول این ماده در صنعت تصفیه آب است.

در منابع موجود در بازار ایران، فرمولاسیون این محصول از خانواده سدیم دی‌کلروایزوسیانورات یا SDIC/NaDCC عنوان شده است.

این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا ساختار شیمیایی آن با کلر ایرانی و هندی که معمولاً هیپوکلریت کلسیم هستند متفاوت است.

سدیم دی‌کلروایزوسیانورات نیز یکی از ترکیبات شناخته‌شده برای آزادسازی کلر در آب است و در ضدعفونی آب و استخر کاربرد دارد. (WHO)

مزایای کلر سولوکس

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این محصول حلالیت بالا است.

حلالیت بهتر باعث می‌شود مواد جامد و رسوبات ناشی از خود محصول کمتر در کف استخر باقی بمانند.

همچنین ترکیباتی مانند SDIC حاوی سیانورات هستند که می‌تواند به پایداری کلر در برابر نور خورشید کمک کند. به همین دلیل استفاده از چنین کلرهایی در استخرهای روباز می‌تواند مزیت داشته باشد.

سولوکس برای افرادی که به موارد زیر اهمیت زیادی می‌دهند می‌تواند گزینه جذابی باشد:

● حل شدن سریع کلر

● رسوب کمتر

● شفافیت ظاهری مناسب آب

● استفاده راحت‌تر

● استخرهای خانگی و ویلایی

● استخرهای روباز

اما باید به یک نکته مهم توجه داشت.

استفاده مداوم از کلرهای پایدارشده می‌تواند مقدار اسید سیانوریک یا CYA آب را به‌مرور افزایش دهد. بنابراین در استخرهایی که CYA از قبل بالا است، مصرف بدون کنترل محصولات پایدارشده انتخاب مناسبی نیست

از نظر قدرت ضدعفونی کدام بهتر است؟

فقط نگاه کردن به عدد درج‌شده روی بسته‌بندی برای انتخاب بهترین کلر کافی نیست.

برای مثال کلر هندی ۷۰ درصد از نظر میزان کلر قابل دسترس به ازای هر کیلوگرم، حدود ۷.۷ درصد بیشتر از محصول ۶۵ درصد کلر قابل دسترس دارد.

اما این اختلاف به این معنی نیست که کیفیت ضدعفونی آن همیشه دقیقاً ۷.۷ درصد بهتر خواهد بود.

عواملی مانند:

● pH آب

● میزان کلر آزاد

● دمای آب

● شدت تابش نور خورشید

● مقدار مواد آلی موجود در آب

● سختی آب

● مقدار اسید سیانوریک

● کیفیت و تازگی خود ماده شیمیایی

همگی در نتیجه نهایی مؤثر هستند.

بنابراین بهترین کلر محصولی است که با شرایط شیمیایی آب استخر شما سازگار باشد.

 

کدام کلر رسوب کمتری دارد؟

یکی از مشکلاتی که ممکن است هنگام استفاده از هیپوکلریت کلسیم مشاهده شود، باقی ماندن مقداری مواد نامحلول یا افزایش کلسیم آب است.

بین کلر ایرانی ۶۵٪ و کلر هندی ۷۰٪، کیفیت محصول و فرایند تولید نقش مهمی در میزان رسوب دارد.

اما اگر سولوکس مورد استفاده واقعاً دارای فرمولاسیون SDIC باشد، از آنجا که هیپوکلریت کلسیم نیست، کلسیم به آب اضافه نمی‌کند و از این نظر برای آب‌هایی با سختی بالا می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.

 

برای استخرهای دارای آب سخت کدام بهتر است؟

اگر سختی کلسیمی آب استخر از قبل بالا باشد، استفاده مداوم از هیپوکلریت کلسیم می‌تواند میزان کلسیم را بیشتر افزایش دهد.

در چنین شرایطی، استفاده از یک کلر بدون کلسیم می‌تواند مزیت داشته باشد.

بنابراین سولوکس، در صورت تأیید SDIC بودن محصول روی برچسب یا آنالیز، برای استخرهای دارای سختی بالای آب می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

البته در مقابل باید مقدار CYA نیز کنترل شود.

برای استخر روباز کدام کلر بهتر است؟

نور مستقیم خورشید باعث کاهش سریع کلر آزاد موجود در استخر می‌شود.

در استخرهای روباز معمولاً وجود مقدار کنترل‌شده‌ای اسید سیانوریک به محافظت از کلر در برابر اشعه UV کمک می‌کند.

به همین دلیل کلرهای پایدارشده از خانواده دی‌کلروایزوسیانورات می‌توانند برای بعضی استخرهای روباز کاربرد مناسبی داشته باشند.

اما این مزیت تنها تا زمانی مطلوب است که مقدار CYA بیش از حد افزایش پیدا نکند.

 

از نظر اقتصادی کلر ایرانی بهتر است یا هندی؟

در نگاه اول کلر ایرانی ۶۵ درصد معمولاً اقتصادی‌ترین محصول از نظر قیمت هر کیلوگرم است.

اما برای مقایسه دقیق‌تر باید قیمت هر کیلوگرم کلر قابل دسترس را حساب کرد، نه فقط قیمت خود محصول را.

فرض کنید قیمت یک کیلو کلر ایرانی ۶۵٪ برابر A و قیمت کلر هندی ۷۰٪ برابر B باشد.

هزینه واقعی را می‌توان به‌صورت زیر مقایسه کرد:

کلر ایرانی: قیمت هر کیلو ÷ ۰٫۶۵

کلر هندی: قیمت هر کیلو ÷ ۰٫۷۰

با این روش مشخص می‌شود برای دریافت مقدار یکسان کلر مؤثر واقعاً کدام محصول اقتصادی‌تر است.

به همین دلیل صرفاً گران‌تر بودن یک کلر به معنی گران‌تر بودن هزینه مصرف آن نیست.

 

بالاخره کلر ایرانی، هندی یا سولوکس بخریم؟

انتخاب بین این سه محصول به نوع استخر و انتظاری که از محصول دارید بستگی دارد.

اگر قیمت و مصرف اقتصادی اهمیت بیشتری دارد:

کلر ایرانی ۶۵ درصد می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.

برای استخرهای با مصرف بالا که آب از نظر سختی مشکل خاصی ندارد، یک کلر ایرانی استاندارد و باکیفیت می‌تواند نیاز مجموعه را تأمین کند.

اگر کلر قوی‌تر از خانواده هیپوکلریت کلسیم می‌خواهید:

کلر هندی ۷۰ درصد گزینه مناسبی است.

کلر قابل دسترس بیشتر، کیفیت مناسب و کاربرد گسترده در استخر از دلایل انتخاب این محصول است.

اگر حلالیت بالا و عدم افزایش کلسیم برایتان مهم است:

سولوکس چینی می‌تواند گزینه جذابی باشد؛ به‌خصوص برای استخرهای خانگی، ویلایی یا آب‌هایی که سختی کلسیمی بالایی دارند.

البته باید مقدار CYA آب نیز به‌صورت دوره‌ای اندازه‌گیری شود.

 

آیا سولوکس از کلر هندی و ایرانی قوی‌تر است؟

نمی‌توان فقط به دلیل عبارت «۱۰۰ درصد محلول» چنین نتیجه‌ای گرفت.

حلالیت ۱۰۰ درصد و درصد کلر مؤثر دو مفهوم متفاوت هستند.

سولوکس می‌تواند از نظر حلالیت، نحوه استفاده و رفتار در آب مزایای مشخصی داشته باشد، اما برای مقایسه دقیق قدرت کلرزنی باید درصد Available Chlorine درج‌شده در آنالیز یا COA همان محصول بررسی شود.

این روش بسیار دقیق‌تر از مقایسه عدد ۱۰۰ با ۷۰ و ۶۵ است.

نکته بسیار مهم درباره مخلوط کردن کلرها

هیچ‌گاه پودرهای کلر مختلف را به‌صورت خشک با یکدیگر مخلوط نکنید.

ترکیبات کلردار اکسیدکننده‌های قوی هستند و مخلوط کردن بعضی از آن‌ها با یکدیگر یا با اسیدها و سایر مواد شیمیایی می‌تواند واکنش شدید و خطرناکی ایجاد کند.

هر محصول باید طبق دستور سازنده و به‌صورت جداگانه استفاده و نگهداری شود.

 

جمع‌بندی نهایی

اگر بخواهیم خیلی ساده تفاوت این سه نوع کلر را بیان کنیم:

کلر ایرانی ۶۵٪: اقتصادی و مناسب برای مصرف عمومی و استخرهایی با مصرف کلر بالا.

کلر هندی ۷۰٪: هیپوکلریت کلسیم با درصد کلر قابل دسترس بالاتر و گزینه‌ای مناسب برای کسانی که کیفیت و غلظت بالاتر می‌خواهند.

کلر سولوکس چینی: محصولی با حلالیت بالا که در بازار با عنوان «۱۰۰٪ محلول در آب» شناخته می‌شود و نباید عدد ۱۰۰ آن را با درصد کلر مؤثر ۶۵ و ۷۰ مقایسه کرد.

در نهایت نمی‌توان یک محصول را برای تمام استخرها بهترین گزینه دانست.

انتخاب کلر مناسب باید بر اساس حجم استخر، سختی آب، pH، میزان کلر آزاد، CYA، روباز یا سرپوشیده بودن استخر و میزان مصرف انجام شود.

برای داشتن آب سالم و شفاف نیز بهتر است به جای اضافه کردن تجربی کلر، میزان کلر آزاد و pH آب با کیت تست استخر به‌صورت منظم اندازه‌گیری شود.

سوالات متداول

آیا کلر سولوکس واقعاً ۱۰۰ درصد است؟

عبارت ۱۰۰ درصد در عنوان رایج این محصول به حلالیت آن در آب اشاره دارد و نباید آن را ۱۰۰ درصد کلر فعال یا قابل دسترس در نظر گرفت. برای تعیین درصد دقیق کلر مؤثر باید آنالیز محصول بررسی شود.

کلر هندی ۷۰ درصد بهتر است یا ایرانی ۶۵ درصد؟

از نظر مقدار کلر قابل دسترس در هر کیلوگرم، نمونه ۷۰ درصد مقدار بیشتری دارد. اما قیمت، کیفیت واقعی محصول، میزان ناخالصی و شرایط آب استخر نیز باید در انتخاب لحاظ شوند.

کدام کلر برای استخر خانگی مناسب‌تر است؟

هر سه می‌توانند بسته به شرایط آب استفاده شوند. اگر سختی آب بالا و حلالیت زیاد اهمیت داشته باشد، محصول بدون کلسیم می‌تواند مزیت داشته باشد. اگر قیمت اهمیت بیشتری دارد، کلر ایرانی استاندارد معمولاً اقتصادی‌تر است.

کدام کلر برای استخر روباز بهتر است؟

در استخر روباز، پایداری کلر در برابر نور خورشید اهمیت بیشتری دارد. کلرهای پایدارشده می‌توانند مزیت داشته باشند، اما میزان اسید سیانوریک آب نیز باید کنترل شود.